Scadoxus
Er bestaan twee planten die in Nederland weleens poederkwast worden genoemd, en de Scadoxus is verreweg de felste van de twee. Waar haar witbloeiende naamgenoot in stilte bloeit, schiet de Scadoxus multiflorus naar buiten met een vuurrode, bolronde bloemenkwast vol lang uitstekende meeldraden. Die opvallende vorm leverde haar naast de bijnaam poederkwast ook de naam Afrikaanse bloedlelie op. Deze exoot behoort tot de Amaryllisfamilie (Amaryllidaceae) en groeit van oorsprong in de bosrijke gebieden en langs de rivieren van tropisch en zuidelijk Afrika tot aan het Arabisch schiereiland. Buiten in de border kan ze oplopen tot 70 à 100 centimeter, in een pot in huis blijft ze doorgaans compacter, tussen de 40 en 50 centimeter.
Deze stoere bolplant brengt Vreugdenhil Bulbs & Plants naar je toe als onderdeel van hun African Breeze-collectie, een reeks planten met Afrikaanse roots waarmee ze ook iets teruggeven aan het continent: een deel van de opbrengst gaat naar het Zambian Carnivore Project, en er is een samenwerking met Diergaarde Blijdorp in Rotterdam. Dit Westlandse kwekersbedrijf bestaat al sinds 1938 en is gespecialiseerd in bollen en knollen, en selecteert elke Scadoxus-bol op stevigheid en bloeikracht.
Wist je dat..
Wist je dat Afrikaanse volkeren het giftige sap van de Scadoxus vroeger gebruikten als basis voor jachtpijl- en visgif? De bol werd fijngestampt en met andere planten gemengd tot een krachtig mengsel waarmee pijlpunten werden bestreken.
Scadoxus verzorging
De Scadoxus vraagt geen dagelijkse aandacht, wel een paar vaste gewoontes die aansluiten op haar herkomst uit tropisch Afrika: warmte, vocht in het seizoen en een droge winterrust. In het kort onze verzorgingstips:
- Geef tijdens het groeiseizoen (lente en zomer) regelmatig water, maar laat de grond tussendoor licht opdrogen.
- Zet haar op een lichte plek met indirect licht, vanaf half mei mag ze ook naar buiten.
- Voer maandelijks wat plantenvoeding tot in juli, daarna stopt de groei vanzelf.
- Let op: blad, bes en bol zijn giftig, houd de plant uit de buurt van kinderen en huisdieren.
Tip! Onze kwekers hebben nog veel meer tips voor het verzorgen van je kamerplanten. Lees alles over kamerplanten verzorging.
Scadoxus verzorgingstips
Hoeveel water heeft de Scadoxus nodig?
Tijdens het groeiseizoen, van het voorjaar tot in de zomer, geef je de Scadoxus regelmatig water, maar laat de grond tussendoor licht opdrogen. Zodra het blad in het najaar geel wordt en intrekt, gaat de bol in rust, dan geef je nauwelijks tot geen water meer. Te veel vocht in de rustperiode is de snelste weg naar een rottende bol.
Waar zet je de poederkwast het beste neer?
De poederkwast plant houdt van een lichte plek binnenshuis, het liefst met gefilterd of indirect licht, in de volle middagzon verbrandt haar blad snel. Vanaf half mei mag de bol ook naar buiten, op een beschutte, halfschaduwrijke plek op balkon of terras, zodra het najaar kil wordt, halen onze kwekers haar liever weer naar binnen.
Moet je de Scadoxus vaak verpotten?
Verpotten is voor de Scadoxus geen jaarlijks ritueel, ze bloeit het beste als haar wortels met rust worden gelaten. Verpot daarom alleen als de pot echt te klein wordt, gemiddeld zo eens in de vier tot zes jaar, en gebruik bij voorkeur potgrond die goed water doorlaat.
Hoe vaak geef je de bloedlelie voeding?
Eén keer per maand volstaat. Tijdens het groeiseizoen, vanaf het voorjaar tot in juli, geef je de poederkwast maandelijks een beetje vloeibare plantenvoeding met het water mee. Zodra de groei in de nazomer vertraagt, stop je met bemesten, de bol bereidt zich dan voor op haar winterrust. Lees ook onze algemene tips over voeding geven aan kamerplanten.
Is de Scadoxus giftig voor mens en dier?
Ja, de Poederkwast plant is giftig. Blad, bessen en bol van de Scadoxus bevatten giftige alkaloïden. Inheemse volkeren in delen van Afrika gebruikten het sap vroeger zelfs als basis voor jachtpijl- en visgif, een teken van hoe krachtig deze stoffen zijn. Houd de plant daarom uit de buurt van kleine kinderen en huisdieren, en neem bij inname altijd contact op met een (dieren)arts.
Moet je de poederkwast snoeien?
Nauwelijks, ze regelt het zelf. Snoeien is bij de Scadoxus vrijwel nooit nodig. Laat verwelkte bloemen en blad gewoon zitten tot ze volledig verdord zijn, knip ze dan in één keer weg. Bemoei je er te vroeg mee, dan onttrek je de bol nog bruikbare energie die ze juist nodig heeft om de winter goed door te komen.
Wanneer en hoe bloeit de Scadoxus?
De Scadoxus bloeit van juni tot en met augustus met een bolronde bloemkwast vol felrode tot oranjerode bloempjes en lang uitstekende meeldraden, een vorm die haar de bijnaam poederkwast opleverde. Na de bloei verschijnen er decoratieve, roodoranje bessen die je gewoon aan de plant kunt laten zitten.
Zuivert de poederkwast de lucht in huis?
Geen luchtzuiveraar, wel een blikvanger. Dat maakt haar niet minder waardevol in huis, als bolgewas met een opvallende bloei is ze vooral een sterke esthetische aanwinst, geen functionele luchtfilter.
Welke ziektes en plagen treffen de Scadoxus?
De Scadoxus heeft weinig last van ziekten, maar in de zomer kan de amaryllisrups toeslaan: een nachtvlinder die eitjes legt aan de onderkant van het blad, waarna de rupsjes zich naar binnen vreten. Ook wolluis en spint kunnen opduiken, vooral bij droge lucht binnenshuis, en bij te natte potgrond ligt schimmel op de loer. Twijfel je of het om wolluis gaat? Lees onze tips over het herkennen en bestrijden van wolluis.
Uiterlijke kenmerken van de Scadoxus
Doet jouw Scadoxus het niet zoals je had verwacht? Dat kan gebeuren! De meest gestelde vragen hebben we hieronder voor je op een rij gezet:
Waarom bloeit mijn poederkwast niet?
Meestal een kwestie van tijd. Sloeg je Scadoxus een seizoen over, dan is dat zelden een verloren zaak. Veelvoorkomende oorzaken zijn een nog te jonge bol (vanaf zaad duurt het al snel vier tot vijf jaar voor de eerste bloei), een onlangs verplaatste bol die nog moet herstellen, of een winter die niet droog en donker genoeg was. Geef haar geduld, een stevige winterrust en een lichte plek in het groeiseizoen, dan stijgt de kans op bloei vanzelf weer.
Waarom wordt het blad van mijn Scadoxus geel?
Vergeelt en verdroogt het blad van je poederkwast in het najaar? Dan is dat geen ziekte, maar het startschot van haar winterrust. De bol trekt alle energie terug naar binnen, het blad heeft daarna geen functie meer en mag afsterven. Zet de bol op dat moment droog en vorstvrij weg, in het voorjaar verschijnt er vanzelf weer nieuw blad.
Is mijn Scadoxus dood als ze in de winter helemaal kaal is?
Nee, ze slaapt gewoon. Een Scadoxus zonder enig blad in de winter is geen verloren plant, ze gaat dan als bol met rust, vergelijkbaar met een winterslaap. Zolang de bol zelf stevig aanvoelt en niet zacht of beschimmeld is, komt ze in het voorjaar gewoon weer tot leven. Houd haar in de tussentijd droog en vorstvrij.
Wat betekent een zachte of rottende bol bij de poederkwast?
Bijna altijd te veel water. Voelt de bol van je Scadoxus zacht, slijmerig of verkleurd aan, dan wijst dat vrijwel altijd op rot door te veel vocht, vaak ontstaan tijdens de winterrust wanneer de bol eigenlijk droog zou moeten staan. Haal de bol uit de natte grond, snijd verrotte delen weg met een schoon mes, en laat de rest een paar dagen drogen voordat je hem in verse, goed doorlatende grond herplant.
Wat zijn de rode bessen die na de bloei van de bloedlelie verschijnen?
Een mooi, maar giftig souvenir. Na de bloei zet de Scadoxus ronde, roodoranje bessen, een natuurlijk en gezond teken dat de bevruchting is gelukt. Mooi om te zien, maar niet om aan te raken zonder handschoenen of binnen handbereik van kleine kinderen en huisdieren te laten liggen, ook de bessen horen bij de giftige delen van de plant.
Levensduur van de Scadoxus
Met de juiste verzorging is de Scadoxus geen eendagsvlinder, maar een plant die je jarenlang gezelschap houdt. De bol bouwt elk seizoen energie op tijdens de groei, gebruikt die tijdens de droge winterrust, en zet daarmee de volgende bloei alweer in gang. Mits ze haar vaste ritme van groeien, bloeien en rusten mag aanhouden, en niet te vaak wordt verstoord met verpotten, komt een Scadoxus jarenlang, seizoen na seizoen, terug met een nieuwe bloei.
