Epiphyllum
Wie zegt dat cactussen saai zijn, heeft de zaagcactus nog niet in bloei gezien. De Epiphyllum hoort bij de Cactaceae, de cactusfamilie. Toch is het geen woestijnplant. In de tropische regenwouden van Midden- en Zuid-Amerika groeit ze niet in de grond, maar hoog in de bomen. Ze leeft daar als epifyt: ze groeit op takken en boomstammen, in plaats van in de aarde. Haar platte, golvende stengels hebben getande randen. Daaraan dankt ze haar bijnaam zaagcactus. ’s Nachts ontvouwt ze grote, geurige bloemen. Dat leverde haar een tweede bijnaam op: cactus orchidee. In de natuur wordt ze, afhankelijk van de soort, tot wel 3 meter hoog. Als kamerplant blijft ze veel compacter. Hillplant levert haar meestal op een hoogte tussen de 20 en 60 centimeter.
De Epiphyllum groeit als hangplant eerst rechtop, waarna de lange stengels geleidelijk beginnen te hangen. Dat wisselende spel van overeind en omlaag maakt haar bijzonder aantrekkelijk in een hangende pot of op een hoge kast. Kweker Hillplant is al sinds 1984 gespecialiseerd in hangplanten en kweekt de zaagcactus met kennis van zaken.
Wist je dat..
De naam Epiphyllum komt uit het Oudgrieks. Het betekent letterlijk “op het blad”. Dat klinkt bescheiden, maar verwijst naar iets bijzonders. De bloemen lijken namelijk rechtstreeks uit de stengels te groeien, alsof de plant ze als sieraden draagt. De botanicus Adrian Hardy Haworth beschreef het geslacht voor het eerst, in 1812.
Epiphyllum verzorging
De zaagcactus is verrassend makkelijk in onderhoud. Ze komt uit het tropische regenwoud. Daarom houdt ze van indirect licht en wat luchtvochtigheid, maar ze stelt geen hoge eisen. In het kort onze verzorgingstips:
- Geef water als de bovenste laag potgrond droog aanvoelt, minder in de winter.
- Zet haar op een heldere plek zonder directe middagzon.
- Gebruik goed doorlatende cactus- of orchideeëngrond, zodat de wortels nooit in het water staan.
- Laat haar in de winter iets koeler staan (15–18 °C): dat bevordert de bloei.
Tip! Onze kwekers hebben nog veel meer tips voor het verzorgen van je kamerplanten. Lees alles over kamerplanten verzorging.
Epiphyllum verzorgingstips
Hoe vaak geef je water aan een Epiphyllum?
Water geven doe je bij de zaagcactus met mate. Ze slaat vocht op in haar dikke stengels en overleeft daardoor prima als je de plant een weekje geen water geeft. In de lente en zomer geef je water zodra de bovenste centimeters potgrond droog aanvoelen. Dat is meestal eens per week. In de herfst en winter kan dat terug naar eens per twee weken, of minder. Laat de grond nooit lang nat staan. De cactus orchidee kan wel tegen een periode van droogte, maar natte wortels verdraagt ze slecht. Rimpelende of krimpende stengels wijzen op dorst, terwijl bruine, zachte plekken juist op te veel water wijzen.
Gebruik het liefst regenwater, of kraanwater dat een nachtje heeft gestaan. De Epiphyllum is namelijk gevoelig voor kalk.
Wat is de beste standplaats voor een Epiphyllum?
Een heldere plek met indirect licht daar houdt de Epiphyllum van. In het tropische regenwoud groeit ze hoog in de bomen, waar het licht wordt gefilterd door het bladerdak. Een vensterbank op het oosten of noorden is ideaal. Een raam op het zuiden of westen kan ook, maar hang er dan een gordijn voor tijdens de felle middaguren. Te veel directe zon verkleurt of verbrandt de stengels. Te weinig licht rekt de plant juist uit, en dan blijft de bloei uit.
In de warme maanden mag ze naar buiten. Zorg wel dat ze beschermd is tegen felle zon en extreem weer. Kou en vorst verdraagt ze niet, dus haal haar op tijd weer naar binnen.
Hoe vaak moet je een Epiphyllum verpotten?
Eens per twee à drie jaar is voldoende: de cactus orchidee is geen snelle groeier. Het beste moment is het voorjaar, net voordat het actieve groeiseizoen begint. Kies een pot die circa 5 cm groter is dan de huidige. Gebruik goed doorlatende grond, bij voorkeur een mix van cactusgrond met perliet of grof zand. Controleer meteen de wortels: bruine, slijmerige wortels knip je weg. Geef na het verpotten een week lang geen water, zodat eventuele snijwonden kunnen drogen.
Hoe voed ik mijn Epiphyllum?
Van april tot en met september krijgt de zaagcactus elke twee weken een vloeibare meststof voor cactussen of vetplanten. Kies bij voorkeur een meststof met minder stikstof en meer fosfor en kalium: dat bevordert de bloei, zonder dat de plant te weelderig doorschiet. In de herfst en winter stop je met bemesten. De Epiphyllum rust dan uit en heeft geen extra voeding nodig. Let op: te veel meststof stapelt zouten op in de potgrond, en dat beschadigt de wortels.
Is de Epiphyllum giftig voor mensen of huisdieren?
De Epiphyllum is niet giftig voor mensen, honden of katten. Ze is daarmee een veilige keuze voor gezinnen met kleine kinderen of huisdieren. Toch raden we aan om te voorkomen dat huisdieren aan de stengels knabbelen. Het eten van plantendelen kan namelijk milde irritatie veroorzaken, en het is bovendien niet goed voor de plant zelf.
Hoe snoei je een Epiphyllum en hoe stek je hem?
De cactus orchidee hoeft zelden gesnoeid te worden, maar het is wel makkelijk. Knip te lange of beschadigde stengels weg met een schone, scherpe snoeischaar. Doe dit in het voorjaar of de zomer, nooit tijdens de rustperiode.
De afgeknipte stengels zijn meteen geschikt om nieuwe planten te kweken. Snijd een gezonde scheut van ongeveer 10 centimeter. Laat de snijwond een paar dagen drogen. Steek de stek daarna in vochtige, goed doorlatende potgrond en geef hem elke twee weken een beetje water. Na enkele weken verschijnen de eerste wortels. Zaagcactus stekken lukt het best in het voorjaar of de zomer.
Hoe breng je een Epiphyllum tot bloei?
Grote, geurige bloemen die ’s avonds opengaan en bij zonsopgang alweer sluiten: dat is het hoogtepunt van de zaagcactus. Om haar tot bloei te stimuleren, heeft ze een koelere rustperiode nodig, van oktober tot februari. Zet haar dan op een plek van 15–18 °C en geef nauwelijks water. Dit signaal van kou en droogte is het startsein voor de vorming van bloemknoppen.
Zodra je knoppen ziet verschijnen, zet je haar op haar vaste plek met indirect licht en geef je weer normaal water. Bloeit je plant al jarenlang niet? Controleer dan of ze de afgelopen winter koel genoeg heeft gestaan.
Is de Epiphyllum een luchtzuiverende plant?
Er zijn echter geen aanwijzingen dat de Epiphyllum een bijzondere luchtzuiverende werking heeft.
Welke ziektes en plagen komen voor bij de Epiphyllum?
De cactus orchidee is van nature weinig vatbaar voor ziektes. De meest voorkomende kwaal is wolluis: kleine witte pluisjes in de oksels van de stengels. Verwijder ze met een wattenstaafje gedrenkt in alcohol. Behandel de plant daarna met een biologisch insectenmiddel. Spintmijt kan incidenteel optreden bij te droge lucht. Verhoog dan de luchtvochtigheid en besproei de stengels regelmatig met water.
Wortelrot is de grootste bedreiging. Die ontstaat door te veel water of te slechte drainage. Zorg altijd voor een pot met goede afvoergaten en grond die snel droogt. Snijd aangetaste wortels weg en laat de plant in droge grond herstellen, voordat je opnieuw water geeft. Meer informatie vind je op onze pagina over kamerplant ziektes.
Uiterlijke kenmerken van de Epiphyllum
Doet jouw Epiphyllum het niet zoals je had verwacht? Dat kan gebeuren! De meest gestelde vragen hebben we hieronder voor je op een rij gezet:
Waarom worden de stengels van mijn Epiphyllum geel?
Gele stengels bij de zaagcactus wijzen meestal op te veel zonlicht of juist te weinig water. Voelen de stengels er bovendien slap en papperig bij aan? Dan is de kans groot dat de wortels aan het rotten zijn door te veel water. Controleer eerst de standplaats: staat ze in fel, direct zonlicht? Verplaats haar dan naar een plek met indirect licht. Voelt de potgrond juist kurkdroog aan? Geef dan water en kijk de komende weken hoe ze herstelt.
Waarom krimpen de stengels van mijn Epiphyllum?
Dorst is meestal de oorzaak als de stengels van je Epiphyllum rimpelen of krimpen. Ze slaat vocht op in haar stengels, en als die voorraad te laag wordt, rimpelen ze. Geef nu een flinke watergift en zorg dat het water goed doorloopt. De stengels zuigen zich doorgaans binnen een paar dagen weer vol. Laat het zo weinig mogelijk zo ver komen, want uitgedroogde stengels herstellen niet altijd volledig.
Waarom heeft mijn Epiphyllum bruine randen of vlekken?
Bruine randen bij de cactus orchidee wijzen meestal op te veel zonlicht of uitdroging. Het kan ook een teken zijn dat de plant aan het rotten is door te veel water. Controleer daarom eerst hoe vochtig de grond is en pas de watergift daarop aan. Staat ze in de volle zon? Verplaats haar dan naar een plek met indirect licht. Voelen de aangetaste delen zacht en donker aan? Controleer dan ook de wortels op rot.
Hoe kan ik mijn Epiphyllum weer tot leven wekken als hij slap hangt?
Slappe stengels bij de Epiphyllum hebben meestal een van twee tegengestelde oorzaken: te weinig water, of juist te veel. Voel aan de potgrond. Is die droog? Geef water en wacht 48 uur. Is de grond nat of muf? Laat de grond dan volledig opdrogen en controleer de drainage. Blijven de stengels na correcte watergift nog slap? Controleer dan de wortels op rot. Haal de plant voorzichtig uit de pot en knip alle bruine, zachte wortels weg. Laat de wortels een dag drogen en verpot de plant in verse, goed doorlatende grond.
Waarom bloeit mijn Epiphyllum niet?
Een koele rustperiode is onmisbaar, anders bloeit de zaagcactus niet. Heeft ze de afgelopen winter op een warme, verwarmde plek doorgebracht? Dan heeft ze het startsein voor bloemknopvorming gemist. Zet haar komende winter op een koelere plek van 15–18 °C en geef weinig water, van oktober tot februari. Een andere veelvoorkomende reden voor uitblijvende bloei is te weinig licht. Ook een meststof met te veel stikstof kan de oorzaak zijn: de plant maakt dan liever blad dan bloemen aan.
Wat zijn de witte pluisjes op mijn Epiphyllum?
Wolluis is de meest waarschijnlijke boosdoener als je witte pluisjes op je zaagcactus ziet. Deze kleine insecten nestelen zich graag in de oksels van de stengels. Verwijder ze zo snel mogelijk met een wattenstaafje gedrenkt in alcohol of groene zeep. Behandel de plant daarna met een biologisch insectenmiddel en herhaal dit na een week. Controleer ook andere planten in de buurt, want wolluis verspreidt zich snel.
Levensduur van de Epiphyllum
De Epiphyllum is een meerjarige plant. Met de juiste verzorging blijft ze jaar na jaar terugkomen. Ze groeit bovendien langzaam, dus heb geduld: verpotten is meestal maar eens per twee tot drie jaar nodig. Wil je haar compact en fris houden, of liever een nieuw exemplaar erbij? Snoei dan regelmatig en steek de afgeknipte stengels als stek. Zo blijft de zaagcactus in vorm, en kweek je tegelijk nieuwe planten voor elders in huis of als cadeau.